जेव्हा वाहतूक पोलिस चलन काढतात तेव्हा पैसे कुठे जातात?
अनेकदा असे घडते की आपण वाहतुकीचे नियम मोडतो आणि पोलिस चलन काढतात. आपण दंड भरतो आणि पुढे जातो, पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की हे पैसे कोणाकडे जातात? हे पैसे सरकारकडे जातात का? जर ते जातात तर कोणत्या सरकारकडे - राज्य सरकारकडे की केंद्र सरकारकडे?
तांत्रिकदृष्ट्या उत्तर काय आहे?
वाहतूक पोलिस राज्य सरकारच्या अधीन काम करतात. अशा परिस्थितीत, जेव्हा जेव्हा चलन जारी केले जाते तेव्हा त्यातून वसूल केलेला दंड राज्य सरकारच्या तिजोरीत जातो.
जर तुमचे चलन पुणे (महाराष्ट्र) मध्ये जारी केले गेले तर हे पैसे महाराष्ट्र सरकारच्या खात्यात जमा होतील. पण प्रकरण इतके सोपे नाही.
केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये काय होते?
पण जर तुमचे चलन अंदमान आणि निकोबार बेटे (Andaman and Nicobar Islands), चंदीगड (Chandigarh), दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव (Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu), दिल्ली (Delhi), जम्मू आणि काश्मीर (Jammu and Kashmir), लडाख (Ladakh), लक्षद्वीप (Lakshadweep) आणि पुडुचेरी (Puducherry) यांसारख्या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये जारी केले असेल तर परिस्थिती थोडी वेगळी आहे. येथे चलनाची रक्कम केंद्र सरकारच्या खात्यात जाते.
दिल्लीत चलनाचे पैसे कोणाला मिळतात?
दिल्ली हे एक विशेष प्रकरण आहे. येथे वाहतूक पोलिस केंद्र सरकारच्या अंतर्गत आहेत, तर राज्य वाहतूक प्राधिकरण (आरटीओ) दिल्ली सरकारच्या अंतर्गत आहे.
जर वाहतूक पोलिस चलन जारी करतात, तर पैसे केंद्र सरकारकडे जातात आणि आरटीओ (वाहतूक विभाग) चलन जारी करतात, तर पैसे दिल्ली सरकारकडे जातात.
ही माहिती पटणा उच्च न्यायालयाचे वरिष्ठ वकील धीरेंद्र कुमार यांनी "आज तक" ला दिली.
राष्ट्रीय महामार्गावर चालानचे पैसे कोण घेते?
जर तुम्हाला राष्ट्रीय महामार्गावर दंड झाला तर ती रक्कम दोन्ही सरकारे वाटून घेतात -
1) ५०% रक्कम केंद्र सरकारकडे जाते.
2) ५०% रक्कम राज्य सरकारकडे जाते.
म्हणून, राष्ट्रीय महामार्गावरील दंडातून मिळणाऱ्या रकमेचा फायदा दोन्ही सरकारांना होतो.
जर चलनाची रक्कम न्यायालयात जमा केली तर काय होईल?
कधीकधी लोक न्यायालयात चलन जमा करतात. या प्रकरणातही चलनाची रक्कम चलन जारी करणाऱ्या एजन्सीनुसार जाते -
1) जर राज्य सरकारच्या अंतर्गत एखाद्या प्राधिकरणाने चलन जारी केले तर पैसे राज्य सरकारकडे जातात.
2) जर केंद्र सरकारच्या एखाद्या संस्थेने चलन जारी केले तर पैसे केंद्राकडे जातात.